Κ. Μητσοτάκης: Πέντε πυλώνες ανάπτυξης των λιγνιτικών περιοχών – Ασύμφορος οικονομικά ο λιγνίτης – Το Masterplan στο υπουργικό συμβούλιο

0
251

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωνσταντίνος Χατζηδάκης παρουσίασε το τελικό σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης

Στo τελικό σχέδιο αναπτυξιακής μετάβασης των περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων  ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου.

Πρόκειται, όπως ανέφερε για μια «γιγαντιαία προσπάθεια συνολικής οικονομικής αξίας που ξεπερνά τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ και θα αλλάξει συνολικά το παραγωγικό μοντέλο των δύο αυτών περιοχών με επενδύσεις στην έξυπνη γεωργία, στην σύγχρονη μεταποίηση, στον βιώσιμο τουρισμό, στην εκπαίδευση, στην τεχνολογία.

Το master plan Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών παρουσιάστηκε από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωνσταντίνο Χατζηδάκη. «Δεκαέξι από τις προτάσεις οι οποίες μας έχουν ήδη υποβληθεί έχουν ήδη ενταχθεί στο σχέδιο που θα παρουσιαστεί σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο» ενημέρωσε ο κ. Μητσοτάκης στην εισαγωγή του.

Τέλος, ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι έως το τέλος του έτους θα ακολουθήσει ένα ακόμα Υπουργικό Συμβούλιο λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, όπου εκεί θα γίνει ο απολογισμός των θεμάτων που απασχόλησαν την κυβέρνηση καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς.

Στα 90 ευρώ/Mεγαβατώρα το κόστος ηλεκτροπαραγωγής από λιγνίτη

Το αντικείμενο του masterplan της απολιγνιτοποίησης είναι η κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου οδικού χάρτη για την Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης, σε συνέχεια της απόφασης της Κυβέρνησης για παύση της λειτουργίας όλων των εν λειτουργία λιγνιτικών μονάδων έως το 2023 (και της Πτολεμαΐδας V ως λιγνιτικής μονάδας έως το 2028), στο πλαίσιο των εθνικών και ευρωπαϊκών πολιτικών για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου και τη μετάβαση σε μια οικονομία κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.

Το Σχέδιο εδράζεται σε πέντε πυλώνες ανάπτυξης: Καθαρή ενέργεια. Βιομηχανία, βιοτεχνία και εμπόριο. Έξυπνη αγροτική παραγωγή. Βιώσιμος τουρισμός. Τεχνολογία και εκπαίδευση.

Προτεραιότητα του Σχεδίου είναι η προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων στις λιγνιτικές περιοχές και η δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας που θα υπερκαλύψουν αυτές που θα χαθούν λόγω της απολιγνιτοποίησης. Το Σχέδιο  θέτει τα θεμέλια για τη δημιουργία ενός παραγωγικού μοντέλου που δεν θα εξαρτάται μόνο από την ενέργεια, αλλά και από τη βιομηχανία, τη βιοτεχνία, τον εναλλακτικό τουρισμό και την βιολογική γεωργία Βασικό εργαλείο για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων αυτών είναι η χρηματοδότηση ύψους 5 δισ. ευρώ από κοινοτικούς και εθνικούς πόρους που θα διοχετευθεί στις λιγνιτικές περιοχές έως το 2027.

Στόχος του masterplan είναι η μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης που επί δεκαετίες είχαν υπέρμετρη εξάρτηση από την λιγνιτική δραστηριότητα της Δ.Ε.Η. (και τις συναφείς δραστηριότητες) σε ένα βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο, με ανάπτυξη άλλων δραστηριοτήτων με πράσινο και καινοτόμο πρόσημο και ενίσχυση της απασχόλησης. Σημειώνεται ότι η κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων το 2013 κατέστησε την  παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη έντονα ζημιογόνα, ενώ η αύξηση των τιμών των δικαιωμάτων ρύπων το 2018, από 5 ευρώ/τόνο στα 30ευρώ/τόνο εκτίναξε το κόστος παραγωγής στα 90 ευρώ/Mεγαβατώρα από 50 ευρώ/Mεγαβατώρα. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τη μείωση των τιμών φυσικού αερίου και της ζήτησης ενέργειας λόγω της οικονομικής κρίσης, συρρίκνωσε την παραγωγή, με πρώτες συνέπειες την αύξηση της ανεργίας και την αδυναμία αδιάλειπτης τροφοδοσίας των τηλεθερμάνσεων.

Aναλυτικά

Το masterplan της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών παρουσίασε σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωστής Χατζηδάκης, με την ιδιότητα του προέδρου της Κυβερνητικής Επιτροπής για την απολιγνιτοποίηση.

O κ. Χατζηδάκης εξήγησε ότι το masterplan έρχεται σε συνέχεια των 12 μέτρων άμεσης δράσης που εξήγγειλε η κυβέρνηση αμέσως μόλις ελήφθη η πολιτική απόφαση για κλείσιμο όλων των εν λειτουργία λιγνιτικών μονάδων έως το 2023, πολλά εκ των οποίων έχουν ήδη υλοποιηθεί. Όπως για παράδειγμα η απόδοση του λιγνιτικού πόρου της ΔΕΗ ύψους 136 εκατ. ευρώ, η εξεύρεση λύσεων για τη θέρμανση των λιγνιτικών περιοχών, η πλήρως αυτοχρηματοδοτούμενη εθελούσια έξοδος υπαλλήλων της ΔΕΗ στις λιγνιτικές περιοχές.

Το masterplan αποτελεί έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη για την προάσπιση της απασχόλησης και την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης καθώς «σβήνουν» οι λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ. Η Συντονιστική Επιτροπή Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης υπό τον κ Κωστή Μουσουρούλη που το εκπόνησε το έθεσε σε θεσμική ευρεία δημόσια διαβούλευση (μέσω του open.gov και άλλων καναλιών), κατά τη διάρκεια της οποίας οι Περιφέρειες, οι Δήμοι, άλλοι δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς αλλά και απλοί πολίτες από τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη είχαν την ευκαιρία να καταθέσουν απόψεις, σχόλια και προτάσεις που ελήφθησαν υπόψη κατά την κατάρτιση του σχεδίου.

Η υλοποίηση του masterplan θα γίνει εν πολλοίς μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, το οποίο θα αποτελεί ξεχωριστό Πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2021-2027 και ήδη σχεδιάζεται ώστε να ακολουθεί τις κατευθύνσεις που έχουν δοθεί από την ΕΕ.

Προκειμένου να μην υπάρξει κενό κατά τη μεταβατική περίοδο 2021-2022 έως ότου ενεργοποιηθούν πλήρως τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά «εργαλεία» (με δεδομένη και την καθυστέρηση στην έγκριση των Κανονισμών τόσο για το Ταμείο Ανάκαμψης όσο και για το νέο Προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027), έχει ληφθεί μέριμνα για την άμεση αξιοποίηση των ήδη διαθέσιμων πόρων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται το κοινωνικό «πακέτο» ύψους 107 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2021-2022 με τέσσερα προγράμματα για στήριξη της απασχόλησης που θα υλοποιήσει ο ΟΑΕΔ, αλλά και τα επτά στοχευμένα προγράμματα που «τρέχει» ήδη το Πράσινο Ταμείο, συνολικού προϋπολογισμού 31 εκατ. ευρώ.

Όπως είχε επισημανθεί κατά την πρώτη παρουσίασή του στις αρχές Σεπτεμβρίου, το σχέδιο στηρίζεται σε πέντε πυλώνες:
1.Καθαρή «πράσινη» ενέργεια
2.Βιομηχανία, βιοτεχνία και εμπόριο
3.«Έξυπνη» αγροτική παραγωγή
4.Βιώσιμος τουρισμός
5.Τεχνολογία και εκπαίδευση

Στους πυλώνες αυτούς θα θεμελιωθούν οι επενδύσεις που θα αλλάξουν το παραγωγικό μοντέλο των λιγνιτικών περιοχών. Από τα πρώτα 80 ιδιωτικά σχέδια που έχουν παρουσιαστεί και βρίσκονται υπό αξιολόγηση ξεχωρίζουν 16 εμβληματικές επενδύσεις, προϋπολογισμού άνω των 3,5 δις. ευρώ. Οι άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν από αυτές και τις άλλες επενδύσεις που θα ακολουθήσουν, θα υπερκαλύψουν αυτές που θα χαθούν λόγω του σβησίματος των λιγνιτικών μονάδων.

1. Δημιουργία φωτοβολταϊκών πάρκων, συνολικής ισχύος 2,3 GW στη Δυτική Μακεδονία από τη ΔΕΗ
2. Ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων ισχύος 0,5 GW στη Μεγαλόπολη, επίσης από τη ΔΕΗ
3. Άμεση έναρξη κατασκευής του φωτοβολταϊκού πάρκου των ΕΛΠΕ στην Κοζάνη
4.Μονάδα παραγωγής πράσινου υδρογόνου στη Δυτική Μακεδονία (Solaris)
5. Εγκατάσταση μονάδας αποθήκευσης ενέργειας στη Δυτική Μακεδονία (Eunice)
6. Δημιουργία πρότυπης φαρμακοβιομηχανίας (Μεγαλόπολη)
7. Ανάπτυξη έξυπνης μονάδας υδροπονίας (Δυτική Μακεδονία)
8. Ανάπτυξη έξυπνης μονάδας υδροπονίας (Μεγαλόπολη)
9. Βιομηχανικό πάρκο ηλεκτροκίνησης (Δυτική Μακεδονία)
10. Οικοσύστημα οινικού τουρισμού, στα πρότυπα της Βόρειας Ιταλίας στη (Δυτική Μακεδονία)
11. Πεδίο ενεργειακής έρευνας και τεχνολογίας, με φορέα υλοποίησης το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
12. Υπερσύγχρονη κλινική φυσικής αποκατάστασης (Δυτική Μακεδονία)
13. Δημιουργία θεματικού πάρκου ψυχαγωγίας και εκπαίδευσης (Μεγαλόπολη)
14. Δημιουργία μονάδας ενεργειακής αξιοποίησης υπολειμμάτων (Δυτική Μακεδονία)
15. Κέντρο επεξεργασίας βιομάζας (Δυτική Μακεδονία)
16. Δημιουργία επιχειρηματικού πάρκου (Μεγαλόπολη)

Ο ειδικός ρόλος της ΔΕΗ στις λιγνιτικές περιοχές

Επισημάνθηκε ότι ένα από τα βασικά προαπαιτούμενα για την ταχεία υλοποίηση των επενδύσεων -και ιδίως αυτών που θα αναπτυχθούν στα λιγνιτικά πεδία και τις μονάδες της ΔΕΗ- είναι η ταχεία αναβάθμιση και η αλλαγή των χρήσεων γης των εδαφών. Ο κ Χατζηδάκης έκανε ειδική αναφορά στις προβλέψεις του χωροταξικού-πολεοδομικού νόμου (που ψηφίστηκε την Παρασκευή) για τον ορισμό Ζωνών Απολιγνιτοποίησης και την εκπόνηση Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ) με διαδικασίες fast track. Αυτά θα προβλέπουν τις επιτρεπόμενες χρήσεις, τους γενικούς όρους και τους περιορισμούς δόμησης, καθώς και κάθε άλλο μέτρο που αφορά στα εδάφη που θα αποδεσμεύσει η ΔΕΗ και θα μεταβιβάσει στο κράτος σε Όχημα Ειδικού Σκοπού (SPV). Θεσπίστηκαν επίσης ειδικές ρυθμίσεις για την υλοποίηση έργων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ στους Πυρήνες των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης, για να διευκολυνθούν και να επιταχυνθούν οι σχετικές επενδύσεις. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι και η ΔΕΗ, δια στόματος του προέδρου της Γ. Στάσση έχει προτείνει να συμμετέχουν οι κάτοικοι της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης με ποσοστό 5% στα φωτοβολταϊκά πάρκα που θα κατασκευάσει στην περιοχή. Με τον τρόπο αυτό θα συμμετέχουν μαζί με τη ΔΕΗ στις νέες «πράσινες» επενδύσεις, απολαμβάνοντας την ίδια απόδοση.
Ο κ. Χατζηδάκης εξάλλου τόνισε ότι ανοίγονται και νέες προοπτικές στον τομέα της γεωργίας με την άρδευση εδαφών, καθώς η ΔΕΗ δεν θα χρησιμοποιεί πλέον τα νερά και τις σχετικές υποδομές (υδροηλεκτρικά φράγματα) για τις ανάγκες των λιγνιτικών μονάδων.

Χρηματοδότηση του masterplan- Ειδικά κίνητρα

Αναφορικά με τη χρηματοδότηση του masterplan, τονίστηκε ότι το συνολικό ποσό που θα διατεθεί από κοινοτικούς πόρους, από εθνικούς πόρους, από το Ταμείο Γιούνκερ και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων είναι πάνω από 5 δις. ευρώ. Πόροι θα διατεθούν και από το Ταμείο Ανάκαμψης για την αποκατάσταση των εδαφών της ΔΕΗ, καθώς πρόκειται για πολύ σημαντική παράμετρο, εφόσον ζητούμενο είναι οι εργολαβικοί εργαζόμενοι που σήμερα σκάβουν, αύριο να «σκεπάζουν».
Για το πλέγμα κινήτρων που επεξεργάζεται η κυβέρνηση για διευκολυνθεί η προσέλκυση επενδύσεων στις λιγνιτικές περιοχές έχει σχεδιαστεί μια δέσμη 15 κινήτρων, χωρισμένα σε τρεις ομάδες:
1.Για την προσέλκυση νέων επιχειρήσεων
2. Για την διατήρηση των υφιστάμενων
3. Για την υποστήριξη των εργαζομένων
Για τις πρώτες δυο κατηγορίες προβλέπεται αυξημένη ένταση ενισχύσεων 60-80% ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Οι διαβουλεύσεις με την Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρίσκονται σε εξέλιξη, με σκοπό την υποβολή προς έγκριση ενός Ειδικού Καθεστώτος Ενίσχυσης.


Επέκταση Ρήτρας Δίκαιης Μετάβασης

Τέλος, ειδική μνεία έγινε στο Υπουργικό Συμβούλιο για την επέκταση της «Ρήτρας Δίκαιης Μετάβασης» που ήδη εφαρμόζει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στις νομοθετικές παρεμβάσεις και των υπολοίπων υπουργείων, εν είδει μέτρων θετικής διάκρισης για τους κατοίκους των λιγνιτικών περιοχών. Η ρήτρα έχει μέχρι στιγμής ενσωματωθεί στο νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» με αύξηση 10% του βασικού ποσοστού επιχορήγησης για τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, στο νόμο της ηλεκτροκίνησης με τη θέσπιση αναπτυξιακών κινήτρων για την υλοποίηση παραγωγικών επενδύσεων που αφορούν στην αλυσίδα εφοδιασμού της ηλεκτροκίνησης στις λιγνιτικές περιοχές και στον χωροταξικό-πολεοδομικό νόμο, με την επέκταση κατά ένα χρόνο όλων των προθεσμιών που αφορούν στην ένταξη των «μικρών» φωτοβολταϊκών έργων στις ανταγωνιστικές διαδικασίες, για τους σταθμούς που εγκαθίστανται στη Δυτική Μακεδονία, σε σχέση με τις προθεσμίες που τέθηκαν σε ισχύ για τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας.

από το worldenergynews.gr

Facebook Comments

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here