Η αναπηρία δεν είναι «εμπόδιο» για το Μουσείο Λαϊκού Πολιτισμού Δάρα Αρκαδίας … Α.με.Α έχουν πρόσβαση στο Μ.Λ.Π.Δ.Α.
Την 16η Αυγούστου 2014 στην ορεινή Αρκαδία, εγκαινιάστηκε το Μουσείο Λαϊκού Πολιτισμού Δάρα Αρκαδίας με προϋποθέσεις και αρχές που επιτρέπουν στους επισκέπτες να λάβουν μία άνετη και ευχάριστη μουσειακή εμπειρία.
Οι βασικοί άξονες, που καθιστούν το Μουσείο σύγχρονο, είναι τόσο η μουσειολογική ιδέα, όπως αναπτύσσεται και προσδιορίζει την λειτουργία του, όσο και ο μουσειογραφικός σχεδιασμός.
Ο εκθεσιακός σχεδιασμός αποτελεί μια πρωτοποριακή πρόταση-ιδέα για μουσεία με λαογραφικό περιεχόμενο. Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της έκθεσης και του Μουσείου συνολικά αποτυπώνεται και στην δυνατότητα πρόσβασης που έχει δοθεί για τις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, όπως τα άτομα με αναπηρία. Έτσι η επίσκεψη γίνεται εύκολα και με ασφάλεια.
Για πρώτη φορά στην Ελλάδα ενσωματώνεται σε μόνιμη μουσειακή έκθεση η Ελληνική Νοηματική Γλώσσα. Ο Πολυχώρος Εκπαίδευσης στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα και Υποστηρικτικής Παρέμβασης «ΚΙΒΩΤΟΣ», ενστερνίστηκε την ανάγκη για την χρήση της Ε.Ν.Γ σε μουσεία και δέχθηκε πρόθυμα να υποστηρίξει τη δημιουργία οπτικοακουστικού υλικού, που προβάλλει τις προφορικές παραδόσεις του χωριού Δάρα. Η άυλη πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής αναδεικνύεται από την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα. Οι ακούοντες επίσης μπορούν να παρακολουθούν το βίντεο, καθώς η νοηματική συνοδεύεται με προφορική αφήγηση. Το ενδιαφέρον των ακουόντων είναι υψηλό επειδή παρακολουθούν μία γλώσσα, που ενδεχομένως να μην γνωρίζουν.
Η Ε.Ν.Γ. έχει ενταχθεί σύμφωνα με το <<Εγχειρίδιο Πολιτικής Διαχείρισης Συλλογών και Μουσείου>>, ως μία από τις κύριες γλώσσες που χρησιμοποιεί το Μουσείο μεταξύ των ελληνικών και αγγλικών.
Η κατάλληλη σχεδίαση του κτιρίου για την πρόσβαση Α.με.Α είχε υπολογιστεί νωρίτερα και ολοκληρώθηκε με τον εκθεσιακό σχεδιασμό. Μελετώντας τις βασικές ανάγκες και την πορεία των Α.με.Α μέσα στους χώρους ρυθμίστηκαν θέματα όπως: οι αποστάσεις, ώστε να μην εμποδίζονται τα αμαξίδια και η πορεία των ατόμων με μειωμένη όραση, τα κατάλληλα ύψη των εκθεμάτων, η δυνατότητα εύκολης ανάγνωσης των κειμένων και άλλες σχεδιαστικές παρεμβάσεις.
Το κτίριο που φιλοξενεί το Μουσείο βρίσκεται στο κέντρο του χωριού Δάρα.
Είναι ένα παραδοσιακό κτίσμα του 1904 με μικρούς χώρους, όμως η διαρρύθμιση του κτιρίου στο σύνολο της έχει προσαρμοστεί σε μεγάλο βαθμό στις ανάγκες όλων των ατόμων. Σπάνια συναντάμε παραδοσιακά κτίρια που να διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό πρόσβασης ατόμων με αμαξίδιο.
Ειδικό κάθισμα κινείται πάνω σε ράμπα στην κεντρική κλίμακα και εξυπηρετεί όχι μόνο άτομα με κινητικές δυσκολίες, αλλά ακόμη ηλικιωμένους και εγκυμονούσες.
Η τουαλέτα των Α.με.Α λειτουργεί στον όροφο της κύριας έκθεσης για πιο άμεση εξυπηρέτηση.
Κάθε επισκέπτης εισέρχεται ισότιμα από την κεντρική είσοδο στο Μουσείο και δεν χρησιμοποιείται δεύτερη είσοδος για τα Α.με.Α.
Το Μουσείο αξιοποίησε υψηλό ποσοστό του προϋπολογισμού του για την λειτουργία μέσων πρόσβασης για όλους ανεξαιρέτως τους επισκέπτες.
Έχει σχεδιαστεί η δυνατότητα ξενάγησης για άτομα με ολική τύφλωση.
Με επιστημονικά κριτήρια και σύμφωνα με τις αρχές συντήρησης, έχουν επιλεγεί αντικείμενα από τη συλλογή του Ιωάννη Μπακόπουλου, που είναι δυνατόν να ψηλαφιστούν και να γίνει η ξυλογλυπτική τέχνη περισσότερο κατανοητή.
Τα τοπικά μουσεία μπορούν να λειτουργούν ως υποδειγματικά και αυτό προσπαθούμε να επιτύχουμε μέσα από κάθε συνεργασία. Στο διάστημα αυτό της λειτουργίας του, το Μουσείο έχει προχωρήσει σε εκπαιδευτικές, πανεπιστημιακές συνεργασίες και ευελπιστούμε να συνεχίσουμε και σε συνεργασίες με μεγαλύτερο κοινωνικό ενδιαφέρον.
Τα ασφαλή συμπεράσματα, που βγαίνουν από τα ερωτηματολόγια δείχνουν την θετική αξιολόγηση των επισκεπτών απέναντι στην δυνατότητα πρόσβασης των Α.με.Α στο Μ.Λ.Π.Δ.Α. Ωστόσο το Μουσείο εξετάζει συνεχώς τις υπηρεσίες του ανάλογα με τις ανάγκες που προκύπτουν.
Στυλιανός Ι. Πλάκας
Μουσειολόγος-Μουσειογράφος
Μέλος του Ι.C.O.M
Επιστημονικός Υπεύθυνος Μ.Λ.Π.Δ.Α.
