ΜΕΡΙΚΕΣ ΑΡΧΑΙΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ.
Άρθρο του Αρχαιολόγου – Ανασκαφέα της Αρχαίας Μεγαλόπολης William Loring (1865 – 1915).
Ό William Loring (1865 – 1915) ήταν Βρετανός Κλασικός Αρχαιολόγος, Μέλος της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής, γνωστός για τον σημαντικό του ρόλο στις συστηματικές ανασκαφές στη Μεγαλόπολη, κατά την περίοδο 1890 – 1893, που έφεραν στο φως τα εξαιρετικά μνημεία της Αρχαίας Μεγάλης Πόλης, το Αρχαίο Θέατρο, το Θερσίλειο Βουλευτήριο, την Αρχαία Αγορά με το Ιερό του Διός Σωτήρος, τη Φιλίππειο Στοά, την Μυροπόλιδα Στοά και τμήματα των Αρχαίων Τειχών.
Μετά την ολοκλήρωση των ανασκαφικών ερευνών στη Μεγαλόπολη, ασχολήθηκε συστηματικά και επί διετία περίπου, στον εντοπισμό και καταγραφή των αρχαίων διαδρομών, κυρίως της κεντρικής Πελοποννήσου, με αφετηρία την Μεγαλόπολη.
Αποτέλεσμα της σπουδαίας ερευνητικής δουλειάς του είναι το άρθρο του “Some Ancient Routes in the Peloponnese”, που δημοσιεύθηκε στο “The Journal of Hellenic Studies” το 1895, και το οποίο παραθέτουμε στην ολότητά του σε συνημμένο αρχείο, δυστυχώς μόνο στην αγγλική γλώσσα.
Κατέγραψε και αποτύπωσε το αρχαίο οδικό δίκτυο της Κεντρικής Πελοποννήσου, εστιάζοντας κυρίως στο νοητό τρίγωνο Μεγαλόπολη – Τεγέα – Σπάρτη. Βασίστηκε σε περιγραφές του περιηγητή Παυσανία, στους χάρτες της Γαλλικής Επιστημονικής Αποστολής στο Μοριά του 1829 και στις εκτεταμένες δικές του επισκέψεις και αυτοψίες. Ο Loring στα κείμενά του προτιμά τον όρο “routes” (διαδρομές) αντί για τον όρο “roads” (δρόμοι), καθώς τα περισσότερα αρχαία μονοπάτια στην Πελοπόννησο ήταν ορεινές ατραποί και όχι λιθόστρωτες οδοί.
Οι κυριότερες διαδρομές του Loring :
Μεγαλόπολη προς Σπάρτη. Η αρκαδική διαδρομή περνούσε από την περιοχή του Λεύκτρου ως την Μπελμίνα, ενώ η λακωνική διαδρομή ξεκινούσε από την Μπελμίνα και στη συνέχεια ακολουθούσε την κοιλάδα του Ευρώτα, διασχίζοντας το πέρασμα του Σκορτσινού.
Μεγαλόπολη προς Τεγέα. Η διαδρομή διέσχιζε το οροπέδιο της Ασέας και συνέχιζε με τρεις εναλλακτικές αναβάσεις μέσω των χωριών Ανεμοδούρι, Μαρμαριά και Πάπαρη.
Σπάρτη προς Τεγέα και Μαντινεία. Μέσω της διαδρομής Σπάρτης – Μεγαλόπολης και του οροπεδίου της Ασέας.
Τεγέα προς Σπάρτη. Ειδική απευθείας διαδρομή.
Τεγέα προς Σπάρτη. Ειδικές διαδρομές κατά τις στρατιωτικές εκστρατείες. Όπως εισβολή στη Λακωνία από τον Επαμεινώνδα το 368 π.Χ., ενέδρα από τον Φιλοποίμενα το 200 π.Χ. και άλλες.
Σήμερα γίνονται σημαντικές προσπάθειες από την Περιφέρεια Πελοποννήσου στην οριοθέτηση μονοπατιών και πεζοπορικών διαδρομών στην Πελοπόννησο. Το συνημμένο άρθρο του William Loring μπορεί να γίνει χρήσιμος οδηγός Ας ληφθούν υπόψιν οι παρατηρήσεις του. Θα είναι μεγαλειώδες να συνδεθούν τα μονοπάτια με τα ιστορικά τοπόσημα που εντοπίζει στο άρθρο του ο διάσημος Βρετανός Αρχαιολόγος.
ΚΑΙ ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ.
Τόσο τον William Loring, όσο και τους σπουδαίους αρχαιολόγους συνεργάτες του Ernest Gardner, G. C. Richards, W. J. Woodhouse, E.F. Benson, που ανέδειξαν το μεγαλείο της αρχαίας πρωτεύουσας του Κοινού των Αρκάδων, της Μεγαλόπολης, εμείς οι νεότεροι Μεγαλοπολίτες τους αγνοήσαμε και εξακολουθούμε να τους αγνοούμε πλήρως ! Ούτε ένας μικρός δρόμος στο όνομά τους, ούτε μια τιμητική μαρμάρινη πλάκα στη Μεγαλόπολη. Αντίθετα τιμώνται ιδιαίτερα στην πατρίδα τους την Μεγάλη Βρετανία. Αξίζει μάλιστα να υπογραμμιστεί, ότι ο νεαρός τότε αρχαιολόγος E. F. Benson, που εργάστηκε κυρίως στην αποκάλυψη του Θερσιλείου Βουλευτηρίου, μετεξελίχθηκε σε διάσημο, πασίγνωστο και εξαιρετικά παραγωγικό συγγραφέα, γνωστό κυρίως για το σατυρικό του έργο και τη συνεισφορά του στην υπερφυσική λογοτεχνία.
ΟΜΩΣ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΡΓΑ ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΑΥΤΗ ΑΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΜΑΣ. ΑΣ ΠΑΡΕΙ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ Η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΜΑΣ ΑΡΧΗ, ΤΩΡΑ ΜΑΛΙΣΤΑ ΠΟΥ ΟΨΙΜΑ ΑΝΑΚΑΛΥΨΑΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΥΛΩΝΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΜΕΤΑΛΙΓΝΙΤΙΚΗΣ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ.
Γιώργος Αδαμόπουλος
Δρ Χημικός Μηχανικός
Πρόεδρος Συλλόγου Καρυτινών.
Αθήνα 26/4/2026
Δείτε το άρθρο στο αρχείο:
