ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΡΙΤΟΥ ΠΕΡΙΤΕΧΝΟΥ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΥ ΚΙΟΝΟΚΡΑΝΟΥ, ΑΚΡΙΒΩΣ ΙΔΙΟΥ ΜΕ ΤΑ ΔΥΟ ΚΙΟΝΟΚΡΑΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΚΑΡΥΤΑΙΝΑΣ.
Ο Ναός της Παναγίας του Κάστρου ή Ναός της Παναγίας του Κολοκοτρώνη, κάτω από το Κάστρο της Καρύταινας, είναι ιδιαίτερα γνωστός και για τα δύο εξαιρετικής τέχνης μεσοβυζαντινά (11ος – 12οςαιώνας) μαρμάρινα κιονόκρανα, που στεφανώνουν τους δύο κίονες του δικίονου αυτού σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλο, Ιερού Ναού.
Είναι προφανές ότι τα δύο αυτά κιονόκρανα είναι σε δεύτερη χρήση στον ταπεινό αυτόν Ναό – Μνημείο, που οπωσδήποτε χρονολογείται μετά την ανέγερση του Κάστρου από τους Φράγκους σταυροφόρους.
Τα δύο περίτεχνα κιονόκρανα του Ναού έχουν γίνει αντικείμενο θαυμασμού και έχουν μελετηθεί από πολλούς ερευνητές, προβάλλεται δε σαν πιθανότερη η εκδοχή, ότι προέρχονται από τον περικαλλή Ναό του Αγίου Ανδρέα του Κάστρου, που ως ορθόδοξος Ναός είχε κατεδαφιστεί από τους καθολικούς Φράγκους κατακτητές.
Δεν γνωρίζω στην βιβλιογραφία να αναφέρεται κάτι περισσότερο, τόσο για τον Άγιο Ανδρέα του Κάστρου, όσο και για τα δύο αυτά περίτεχνα κιονόκρανα. Όλα αυτά όμως, μέχρι την περασμένη Παρασκευή 7 Αυγούστου, όταν κατά την διάρκεια καταγραφής των αναγκαίων επισκευών και εργασιών συντήρησης του Ιερού του Ι. Ν. της Ευαγγελίστριας στην Καρύταινα, ανασηκώσαμε με τον Ιερέα του χωριού, τα καλύμματα της Αγίας Τράπεζας του Ναού, οπότε βρεθήκαμε προ μιας μεγάλης ευχάριστης έκπληξης.
Η Αγία Τράπεζα του Μητροπολιτικού Ναού του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, υποβαστάζεται από ένα ακριβώς πανομοιότυπο τρίτο κιονόκρανο, από ίδιο μάρμαρο, ιδίων ακριβώς διαστάσεων και με τον ίδιο ακριβώς εξαιρετικό χριστιανικό διάκοσμο, όπως και τα δύο κιονόκρανα της Παναγίας του Κάστρου.
Το τρίτο αυτό περίτεχνο κιονόκρανο παρέμεινε εκτός θέας και, εξ όσων γνωρίζουμε χωρίς καταγραφή, παντελώς άγνωστο στους ερευνητές για περίπου 135 χρόνια, μετά την κτίση του Ι. Ναού της Ευαγγελίστριας το 1885, κάτω από τα μόνιμα καλύμματα της Αγίας Τράπεζας. Είναι προφανές ότι πρόκειται για το τρίτο, άγνωστο μέχρι τώρα, κιονόκρανο του Ναού του Αγίου Ανδρέα του Κάστρου, που μας δίνει πλέον την δυνατότητα να πιθανολογήσουμε ότι επρόκειτο για έναν τετρακίονο (άρτιος αριθμός) σταυροειδή εγγεγραμμένο μικρό Ναό μετά τρούλου, ιδιαιτέρου κάλλους, όπως αυτό προκύπτει από τα σχετικά υπέροχα ευρήματα.
Τώρα πλέον είμαστε στην αναζήτηση του τέταρτου κιονόκρανου ! !
Με πραγματικό ενθουσιασμό για τον εντοπισμό του πολυτίμου αυτού ευρήματος,
Γιώργος Αδαμόπουλος
Δρ. Χημικός Μηχανικός
Πρόεδρος Συλλόγου Καρυτινών
«ο Θ. Κολοκοτρώνης»
