ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗ.
ΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ.
ΘΕΛΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ ΜΕ ΠΥΛΩΝΑ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Ή ΜΕ ΠΥΛΩΝΑ ΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ ?
Η Μεγαλόπολη, η Μεγάλη Πόλη πάλαι ποτέ κραταιά πρωτεύουσα της Αρκαδικής Κοινοπολιτείας, σήμερα περνά το δικό της Ρουβίκωνα. Περνά το εξαιρετικά δύσκολο στάδιο μετάβασης από την λιγνιτική στην μεταλιγνιτική εποχή.
Οι αποφάσεις που λαμβάνονται τώρα είναι εξαιρετικά κρίσιμες και σίγουρα θα σημαδέψουν το μέλλον της ιστορικής πόλης.
Φαίνεται, και πολύ σωστά, ότι έχει εμπεδωθεί ως κοινή πεποίθηση στους Άρχοντες που αποφασίζουν για τις τύχες του ιστορικού τόπου, η ανάγκη να επικεντρωθεί η μελλοντική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής, κυρίως γύρω από τον «Πυλώνα του Πολιτισμού», με ανάδειξη και προβολή των αρχαιολογικών θησαυρών και της ιστορίας της Πόλης, που ίδρυσε ο Θηβαίος Επαμεινώνδας το 370 πχ , ως αντίπαλο δέος της Σπάρτης, ταυτόχρονα με την αδελφή Μεσσήνη.
Πολύ δύσκολο το εγχείρημα, αν αναλογιστεί κανείς ότι για ¾ αιώνα, υπήρξε στη Μεγαλόπολη η απόλυτη επικυριαρχία της μονοθειστικής θρησκείας του λιγνίτη, συνοδευόμενη μάλιστα με την απόλυτη απαξία στο σημαντικό ιστορικό και πολιτιστικό κεφάλαιο της περιοχής, το οποίο τώρα ξαφνικά θέλουμε να το φέρουμε στην πρώτη γραμμή και στο οποίο να στηρίξουμε την οικονομική ανάπτυξη της πόλης.
Ήδη δρομολογείται η δημιουργία του απολύτως αναγκαίου Αρχαιολογικού Μουσείου Μεγαλόπολης. Είμαστε πάρα πολύ κοντά στην αναστήλωση του μεγαλύτερου Θεάτρου της Αρχαίας Ελλάδος, που με ιώβειο υπομονή περίμενε τη σειρά του για τουλάχιστον 135 χρόνια !. Παράλληλα στα πλαίσια των παρεμβάσεων της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (Ο.Χ.Ε.) Μεγαλόπολης, σχεδιάζονται παρεμβάσεις από την Περιφέρεια Πελοποννήσου, για ανάπτυξη τουριστικών υποδομών, όπως δημιουργία ανοικτής θεατρικής σκηνής, κωπηλατικού κέντρου στην τεχνητή λίμνη Κυπαρισσίων, και πολλά ακόμη.
Και όλα αυτά οριοθετούνται σε ένα υπέροχο νοητό « θεματικό πάρκο πολιτισμού» στα βορειοδυτικά της Μεγαλόπολης που περιλαμβάνει το Αρχαίο Θέατρο, το Θερσίλιο Βουλευτήριο, την Αρχαία Αγορά με την Φιλίππειο Στοά και το Ιερό του Διός, πιο πέρα την Αρχαία Τραπεζούντα, με δίπλα τις νέες παρεμβάσεις στην τεχνητή λίμνη των Κυπαρισσίων με ανοικτή θεατρική σκηνή και κωπηλατοδρόμιο, διαδρομές ποδηλατικές και moto-cross, πιθανόν στο μέλλον μεγάλου Μουσείου ηλεκτροπαραγωγής, κοντά το υπό πλήρη έρευνα Παραιβάσιο Μνημείο των Μεγαλοπολιτών και λίγο μακρύτερα το δυστυχώς «στοιχειωμένο» Παλαιοντολογικό Μουσείο, τη Βυζαντινή Καρύταινα και τη Μυθική Λυκόσουρα. Και όλα αυτά υπό την σκιά του Ιερού Βουνού των Αρκάδων, του Λύκαιου όρους.
ΚΑΙ ΟΙ ΦΥΛΑΚΕΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ ?
Η ανάπτυξη του τομέα του Πολιτισμού με τις παραπάνω πολιτιστικές δράσεις, παρουσιάζει δυστυχώς ένα βασικό μειονέκτημα. Η οικονομική απόδοσή τους και η συμβολή τους στην ανάπτυξη του τόπου έχει μακροχρόνιο ορίζοντα. Τα αποτελέσματα αργούν να φανούν. Χρειάζεται χρόνος. Δυστυχώς όμως η Μεγαλόπολη δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει. Χρειάζεται άμεσες θέσεις εργασίας. Έτσι η πρόταση για άμεση δημιουργία σωφρονιστικών φυλακών, με πολλές θέσεις εργασίας τόσο κατά την κατασκευή όσο και τη λειτουργία τους, έχει την στήριξη της πλειοψηφίας των κατοίκων. Εάν έχει κάποια έστω μικρή αξία η γνώμη μου, δηλώνω ότι εγώ ανήκω σε μια προβληματισμένη μειοψηφία, και αυτό γιατί εάν δεν είμαστε προσεκτικοί και δεν πάρουμε τώρα τις σωστές αποφάσεις, οι μακροχρόνιες συνέπειες από την εγκατάσταση των φυλακών στη Μεγαλόπολη, μπορεί να αποδειχθούν καταστροφικές για τον ιστορικό τόπο.
Άραγε θέλει κανείς το όνομα «Μεγαλόπολη» να ταυτιστεί στο υποσυνείδητο του δυνητικού επισκέπτη με τη λέξη και έννοια «φυλακές», όπως παραδείγματος χάριν, συμβαίνει με το όνομα «Κορυδαλλός» (ισοδύναμο με τις φυλακές Κορυδαλλού) ?
Αυτό θα είναι ότι πιο καταστροφικό για το BRAND NAME, «Μεγαλόπολη», ως κέντρου Πολιτισμού και Ιστορίας.
Δυστυχώς η έννοια «φυλακές» με την έννοια «πολιτιστική ανάπτυξη» είναι απολύτως αντίθετες και ασύμβατες έννοιες. Πολύ περισσότερο μάλιστα όταν μιλάμε για τεραστίου μεγέθους φυλακές σε σύγκριση με το μέγεθος της πόλης που θα τις φιλοξενεί. Φυλακές 800 κρατουμένων (που ως συνήθως το νούμερο διπλασιάζεται από τις ανάγκες), μαζί με το μόνιμο προσωπικό τους, θα αντιπροσωπεύουν περίπου το 20% του πληθυσμού της Μεγαλόπολης ! ! !.
Το τεράστιο αυτό μέγεθος των φυλακών, σε σχέση με το μικρό μέγεθος της Μεγαλόπολης, εμπεριέχει τον σοβαρότατο κίνδυνο, αν δεν προχωρήσουμε με μελετημένο σχέδιο, να καταλήξουμε να μετασχηματίσουμε την τοπική οικονομία, από οικονομία του λιγνίτη σε οικονομία των φυλακών, θέτοντας στο περιθώριο την οικονομία του πολιτισμού, με ότι αρνητικό αυτό μπορεί να συνεπάγεται.
ΚΑΙ ΤΟΤΕ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ?
Για να διατηρήσουμε το BRAND NAME « Μεγαλόπολη » ως κέντρο Πολιτισμού και Ιστορίας και ταυτόχρονα να δεχθούμε τις φυλακές στην ευρύτερη περιοχή, πρέπει οπωσδήποτε να δοθούν σωστές λύσεις τόσο στη χωροταξική τοποθέτηση των φυλακών όσο και στην ονοματοδοσία τους.
ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΩΝ ?
Έμαθα πρόσφατα, με αγανάκτηση, ότι ως χώρος εγκατάστασης των φυλακών έχει επιλεγεί η ΠΛΑΚΑ, στην καρδιά του θεματικού πάρκου πολιτισμού που παραπάνω περιγράψαμε. Ποιος άραγε φορέας και με ποια άραγε κριτήρια έλαβε αυτή την τραγική απόφαση ? Βλέποντας κανείς τον χάρτη της περιοχής, διαπιστώνει ότι ο μικρός οικισμός της Πλάκας απέχει από την Αρχαία Αγορά της Μεγαλόπολης, σε ευθεία, περίπου 2 χιλιόμετρα και από την λίμνη των Κυπαρισσίων, όπου σχεδιάζονται οι σπουδαίες παρεμβάσεις με κατασκευή ανοικτού θεάτρου, κωπηλατοδρομίου κλπ, σε ευθεία, μόλις 3 με 4 χιλιόμετρα. Και κάτι κωμικοτραγικό. Αν ο όγκος των μεγάλων κτιριακών εγκαταστάσεων των φυλακών υπερβεί κάποιο ύψος, λόγω του προσανατολισμού των κερκίδων του Αρχαίου Θεάτρου, το οποίο ευελπιστούμε ότι σύντομα θα αναστηλωθεί, οι θεατές θα βλέπουν μπροστά τους εκτός από το Θερσίλιο Βουλευτήριο, και την υπέροχη Αρχαία Αγορά, σαν φόντο στο βάθος τις φυλακές της Μεγαλόπολης ! ! !. Πιο καταστροφική απόφαση για το μέλλον της Μεγαλόπολης δεν μπορεί να υπάρξει.
Πρέπει, όσο είναι ακόμη καιρός, οι τεράστιες σε σχέση με την Μεγαλόπολη φυλακές, να χωροθετηθούν σε κατάλληλη θέση που δεν θα πλήττεται βάναυσα το BRAND NAME :
«ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗ Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ».
Και ο Δήμος της Μεγαλόπολης είναι πολύ μεγάλος σε έκταση Δήμος και διαθέτει πολλές εναλλακτικές. Ας φροντίσουν οι αρμόδιοι, όσο είναι ακόμη καιρός, να χωροθετήσουν τις φυλακές μακριά από την πόλη της Μεγαλόπολης και μακριά από τους πολιτιστικούς θησαυρούς της ιστορικής πόλης, τους οποίους δυστυχώς επί σχεδόν ¾ αιώνα, την εποχή του λιγνίτη, συστηματικά απαξιώναμε και υποτιμούσαμε. Ας μην τους κακοποιήσουμε και τώρα, χωροθετώντας στη γειτονιά τους τις φυλακές.
ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΩΝ ?
Επουδενί οι φυλακές πρέπει να ονοματιστούν «φυλακές Μεγαλόπολης». Εφόσον επιθυμούμε την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής, οι δύο λέξεις «φυλακές» και «Μεγαλόπολη» πρέπει να παραμείνουν, όσο το δυνατόν, ξένες και άσχετες μεταξύ τους.
Ας πάρουμε για παράδειγμα τις σχετικά νέες φυλακές των Πατρών. Είναι χωροθετημένες πολύ μακριά από την πόλη, δίπλα στην, σε μεγάλη απόσταση από την πόλη βιομηχανική ζώνη, και είναι γνωστές ως φυλακές Αγίου Στεφάνου, όχι ως φυλακές Πατρών. Κάτι ανάλογο επιβάλλεται να γίνει, δίνοντας ένα ουδέτερο όνομα και για την δυσκολότερη περίπτωση της Μεγαλόπολης, και λέγω δυσκολότερη γιατί η Μεγαλόπολη ως μέγεθος δεν συγκρίνεται με την Πάτρα. Τώρα για το πως πρέπει να μεθοδεύσουμε και να επικοινωνήσουμε την υπόθεση αυτή γενικότερα, ίσως επιβάλλεται, με πρωτοβουλία του Δήμου, να ζητηθεί η βοήθεια και η εμπλοκή ειδικών επικοινωνιολόγων.
2 Ιανουαρίου 2026
Γιώργος Αδαμόπουλος
Δρ. Μηχανικός ΕΜΠ, LEEDS U.K.
Πρόεδρος Συλλόγου Καρυτινών
«ο Θ. Κολοκοτρώνης»
