Τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης – Το περιεχόμενο και οι βασικές τους ιδέες

0
261

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Το περιεχόμενο και οι βασικές τους ιδέες – Του αρχιμ. Ιακώβου Κανάκη

Η διάθεσή μας να μελετούν οι χριστιανοί που επιθυμούν αλλά δεν διαθέτουν ελεύθερο χρόνο, τα κείμενα της Αγίας Γραφής μάς οδήγησε στην συγγραφική αυτή προσπάθεια. Θέλουμε, έστω μέσα από τον υπολογιστή του, όποιος το επιθυμεί να μπορεί να προσεγγίζει την ιστορία των ιερών κειμένων αλλά και αυτούσιες περικοπές της Βίβλου. Θα το προσπαθήσουμε, αν και πιστεύουμε ότι δεν είναι μόνο ο χρόνος περιορισμένος στην σύγχρονη εποχή μας αλλά κυρίως η αγαθή διάθεση των πολλών. Μακάρι τα όσα θα αναγράφονται να οδηγήσουν στην μελέτη του πρωτοτύπου κειμένου. Μακάρι ο αναγνώστης να θελχθεί και να θελήσει να ανατρέξει στα κείμενα αυτά, τα οποία σεβάστηκαν οι αιώνες. Με την ελπίδα αυτή ξεκινούμε το εγχείρημά μας. Πριν όμως προχωρήσουμε στην παρουσίαση του καθενός βιβλίου της Παλαιάς Διαθήκης ξεχωριστά (συνολικά είναι 49 βιβλία) είναι απαραίτητο να σημειωθούν ξεχωριστά μερικά εισαγωγικά στοιχεία.

Το πρώτο από τα σημεία αυτά είναι να αναφερθεί ότι η Αγία Γραφή είναι ένα θεόπνευστο βιβλίο. Έχει δηλαδή γραφεί από τους βιβλικούς συγγραφείς με τον φωτισμό του αγίου Πνεύματος. Έτσι, εκτός των αναγκαίων γνώσεων που αφορούν στη γλώσσα, στην ιστορία, στην αρχαιολογία και άλλες επιστήμες, οι ερμηνευτές της Αγίας Γραφής είναι απαραίτητο να έχουν, όπως και οι συγγραφείς, τον φωτισμό του αγίου Πνεύματος. Με βεβαιότητα γνωρίζουμε ότι τέτοιοι φωτισμένοι άνθρωποι είναι οι άγιοι Πατέρες και Διδάσκαλοι της Εκκλησίας[1]. Ωστόσο, για μια πλήρη μελέτη των θεμάτων που άπτονται της Βίβλου χρήσιμο είναι να γνωρίζουμε και τί λένε οι ξένοι ερμηνευτές για τα θέματα που ασχολούμαστε. Αυτό θα μας βοηθήσει αφενός να εδραιώνουμε μέσα από την μελέτη την Πίστη μας και αφετέρου να είμαστε ικανοί να απαντούμε στα επιχειρήματα όσων αμφισβητούν τις Αποκεκαλυμμένες Αλήθειες. Η προσπάθειά μας, ως επί το πλείστον, θα περιέχει θέματα που αφορούν στον συγγραφέα του βιβλίου, τον τόπο και χρόνο που γράφτηκε, τον λόγο που συντάχθηκε και φυσικά το περιεχόμενό του και τις βασικές ιδέες που απαντούν σε αυτό. Όταν είναι δυνατόν θα δίδονται μερικές συγκεκριμένες λέξεις, φράσεις ή περικοπές, όπως ακριβώς βρίσκονται στο πρωτότυπο κείμενο, λαμβάνοντας με τον τρόπο αυτό μια «γεύση» των γραφομένων του συγγραφέως. Παρακαλούμε τους αναγνώστες να παρακολουθούν την σειρά αυτήν την εργασίας μας και αν το επιθυμούν να εκφέρουν και τις κριτικές τους προτάσεις.

Ας ξεκινήσουμε τα βιβλία κατά την σειρά που απαντούν στην Παλαιά Διαθήκη. Το πρώτο βιβλίο είναι η Γένεση.
Ως προς την ονομασία του. Στην εβραϊκή Βίβλο το βιβλίο ονομάζεται «στην αρχή» κατά αρχαία συνήθεια των λαών της περιοχής όπου τα βιβλία λαμβάνουν το όνομά τους από τα αρχικά γράμματα του κειμένου τους. Το βιβλίο αυτό ξεκινά με την λέξη «μπερεσίθ» που αποδίδεται με την έκφραση «στην αρχή». Η ελληνική μετάφραση των Εβδομήκοντα (συμβολίζεται με το Ο´) το αποδίδει με το όνομα Γένεσις, διότι μέσα στο πρώτο αυτό βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης αναφέρεται η γένεση, η δημιουργία του κόσμου από τον Θεό. Γενικά μπορούμε να πούμε ότι τα 50 κεφάλαια της Γένεσης διαιρούνται σε δύο τμήματα που αντιστοιχούν στα κεφ. 1-11 και 12-50.

Τι περιλαμβάνει το κάθε τμήμα από αυτά;
Τα κεφ. 1-11 αναφέρονται στην δημιουργία του κόσμου. Λέει με σαφήνεια το κείμενο ότι δημιουργός «του ουρανού και της γης», δηλαδή όλου του σύμπαντος είναι ο Θεός. Απαντά λοιπόν στο γνωστό ερώτημα, ποιός δημιούργησε τον κόσμο. Γίνεται επίσης αντιληπτό ότι ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο «εκ του μηδενός», ή καλύτερα, «εκ του μη όντος»[2]. Αυτό σημαίνει ότι δεν δημιούργησε τον κόσμο από προϋπάρχουσα ύλη, όπως από κάποιους υποστηρίζεται[3]. Η δημιουργία, για να γίνει κατανοητή στους ανθρώπους δίδεται με ανθρωπομορφισμούς. Πράγματι, ο συνθέτης του βιβλίου, ο Μωϋσής[4], χρησιμοποίησε διηγήσεις που προϋπήρχαν πριν από αυτόν, ως προφορικές και αργότερα γραπτές παραδόσεις[5]. Έτσι διαβάζουμε για τον Θεό, ότι έπλασε τον άνθρωπο[6] ότι περπατά στον κήπο της Εδέμ[7] το δειλινό συναναστρεφόμενος τον Αδάμ ενώ ο Θεός ήταν ασώματος[8]. Στην ίδια λογική βρίσκεται και η ιδέα της δημιουργίας σε έξι ημέρες[9]. Ο Θεός όμως γνωρίζουμε ότι είναι άχρονος και ασφαλώς δεν κουράζεται και έτσι ως παντοδύναμος δεν είχε ανάγκη χρονικού διαστήματος για ανάπαυση την έβδομη ημέρα. Η ανάπαυσή του αυτή ήθελε να τονίσει και να προτρέψει στην αργία του Σαββάτου[10]. Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, για το οποίο μιλούμε (κεφ.1-11), γίνεται η αναφορά στην πλάση του ανθρώπου ως κορωνίδα της δημιουργίας. Στην συνέχεια αναφέρεται στην κακή χρήση της ελευθερίας του ανθρώπου με αποτέλεσμα την πτώση, που δεν είναι κάτι άλλο από την προσπάθεια αυτοθέωσης του ανθρώπου παραγκωνίζοντας τον Θεό. Δύο χωρία πρέπει οπωσδήποτε να θυμόμαστε στην Γένεση, το Γεν.3,6 που μιλά για την πτώση των πρωτοπλάστων και το Γεν. 3,15 που ο Θεός προφητεύει την συντριβή του διαβόλου από τον Χριστό. Στο πρώτο αυτό τμήμα του βιβλίου γίνεται αναφορά στον Ισραήλ, ως λαό του Θεού, ο οποίος όμως στο πέρασμα των ετών θα αποδειχθεί «λίγος και μικρός» για να ανταπεξέλθει στις θεϊκές προσδοκίες. Ακόμα αναφέρονται ο Κατακλυσμός (Γεν. 7,6-24)[11] και ο Πύργος της Βαβέλ (Γεν. 11,1-9). Ο δεύτερος ως σημείο διάσπασης της ανθρώπινης κοινωνίας[12].

Παραθέτουμε τις δύο σημαντικότερες περικοπές των κεφ.1-11.
Γεν. 3,6 «καὶ εἶδεν ἡ γυνή, ὅτι καλὸν τὸ ξύλον εἰς βρῶσιν καὶ ὅτι ἀρεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν καὶ ὡραῖόν ἐστι τοῦ κατανοῆσαι, καὶ λαβοῦσα ἀπὸ τοῦ καρποῦ αὐτοῦ ἔφαγε· καὶ ἔδωκε καὶ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς μετ᾿ αὐτῆς, καὶ ἔφαγον»
Γεν. 3,15 «καὶ ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ ἀνὰ μέσον τῆς γυναικὸς καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματος αὐτῆς· αὐτός σου τηρήσει κεφαλήν, καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν»

Στο δεύτερο τμήμα της Γένεσης (κεφ.12-50) γίνεται αναφορά στην ιστορία των πατριαρχών του Ισραήλ, δηλαδή στους Αβραάμ, Ισαάκ, Ιακώβ, Ιωσήφ κτλ. Ο Θεός επιλέγοντας τον Αβραάμ κάνει μια καινούργια αρχή με τους ανθρώπους δεικνύοντας ότι νοιάζεται για τους ανθρώπους και για τον λόγο αυτό συνεχώς δρα μέσα στην ιστορία. Μέσα από τις διηγήσεις των πατριαρχών προσφέρονται σπουδαία παραδείγματα προσώπων που αγάπησαν και λάτρεψαν τον Θεό με καθαρότητα ψυχής.

Κλείνοντας να επισημάνουμε ότι το σημαντικότερο στην μελέτη της Αγίας Γραφής είναι, εκτός της ανάγνωσής της, η ορθή ερμηνεία της. Ας έχουμε υπόψη μας ότι πολλοί αιρετικοί χρησιμοποιούν το ίδιο κείμενο με εμάς αλλά το παρερμηνεύουν. Προσοχή χρειάζεται και σε κάποιες ιστοσελίδες του διαδικτύου, διότι υπηρετούν σκοπούς τέτοιων αιρετικών ομάδων.

_______________________________________________________________
1 Φούντα Ιερεμίου, μητροπολίτου Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως, ΓΕΝΕΣΙΣ Ερμηνεία Αγίας Γραφής, εκδ. Ιερά Μητρόπολη Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως, Ιανουάριος 2014, σελ. 29.
2 Ιωάννου Δαμασκηνού, Έκδοσις ακριβής της Ορθοδόξου Πίστεως, εκδ. Πουρναρά Θεσσαλονίκη 1983, σελ. 98.
3 Σκουτέρη Β. Κωνσταντίνου, Ιστορία Δογμάτων τ. 1ος, Αθήνα 1998, σελ. 370.
4 Παπαδόπουλου Μ. Νικολάου, Εισαγωγή εις την Παλαιάν Διαθήκην, εκδ. Έννοια Αθήνα 2008, σελ. 74.
5 αυτόθι.
6 Γεν. 2,7.
7 Το όνομα «Αδάμ» στην εβραϊκή γλώσσα σημαίνει «χωματένιος» και προέρχεται από το «ανταμά» δλδ. γη, χώμα .
8 Γεν. 3,8.
9 Γεν. 1,1-31.
10 Γεν. 2,2 καί πρβλ. Ἐξ. 20,8.
11 «Οι αρχαιολογικές έρευνες έχουν ανακαλύψει ότι, πραγματικά, ένας μεγάλος κατακλυσμός συνέβη στην Μεσοποταμία περί το 4.000 π.Χ.». Φούντα Ιερεμίου αρχιμ., (νυν μητροπολίτου Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως), Η Παλαιά Διαθήκη-Περιεχόμενο και Θεολογία της, Αθήνα 20053, σελ. 79.
12 αυτόθι, σελ. 88-89.

Facebook Comments

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here